12
ก.ย.
07

ความหมาย

  ห้องสมุดดิจิทัล Digital Library        

     เป็นห้องสมุดที่มีการจัดการและให้บริการเนื้อหาของข้อมูลอยู่ในรูปแบบดิจิทัลที่ผู้ใช้เข้าถึงเนื้อหาเอกสารเต็มรูป (Full-text) ได้โดยตรง มีการสร้างหรือจัดหาข้อมูลดิจิทัลมาจัดเก็บอย่างเป็นระเบียบเพื่อความสะดวกในการสืบค้นและให้บริการผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ต มีเป้าหมายเพื่อให้บริการข้อมูลเช่นเดียวกับห้องสมุดแบบดั้งเดิม ซึ่งข้อมูลที่อยู่ในรูปแบบดิจิทัลมีหลากหลายรูปแบบได้แก่

- ข้อมูลที่แปลงมาจากข้อมูลในหนังสือพิมพ์

- ข้อมูลที่สร้างขึ้นใหม่ให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล

- ข้อมูลจากซีดีรอม

- ข้อมูลในวารสารอิเล็คทรอนิกส์

- หนังสืออิเล็กทรอนิกส์

- ข้อมูลจากฐานข้อมูลออนไลน์     

    ความหมายในทางเทคโนโลยีของทรัพยากรที่อยู่ในห้องสมุดแบบดั้งเดิมคือสิ่งพิมพ์หรือสื่อที่เป็นวัสดุเรียกว่า Physical objects ส่วนทรัพยากร (Item) ในห้องสมุดดิจิตอล เรียกว่า Digital objects ซึ่งจัดเก็บไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์หลักที่เรียกว่า Server ข้อมูลที่จัดเก็บไว้ใน Digital objects คือเนื้อหาเรียกว่า Contents ซึ่งประกอบไปด้วยข้อมูลหรือ Data ในหลาย items และข้อมูลอธิบายรายละเอียดของข้อมูล หรือ Data นั้นๆ เรียกว่า Metadata  ซึ่งการจัดหมวดหมู่ข้อมูลให้เป็นระบบในลักษณะ Metadata นั้นก็เพื่อความสะดวกในการค้นหาและเพื่อให้การจัดการข้อมูลดิจิทัลมีมาตรฐานในการใช้ข้อมูลดิจิตัลร่วมกัน รวมถึงการแลกเปลี่ยนข้อมูล

  ลักษณะของห้องสมุดดิจิทัล      

     องค์ประกอบของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลได้แก่ เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ (Hardware) โปรแกรมคอมพิวเตอร์ (Software) บุคลากร (Staff) และทรัพากรที่จัดเก็บในรูปดิจิทัล (Collection) ซึ่งทำให้การจัดการระบบสานสนเทศห้องสมุด มีลักษณะดังต่อไปนี้

     1. มีทรัพยากรที่เป็นข้อมูลอยู่ในรูปดิจิทัลเรียกว่า digital object หรือเรียกว่า Collection of information objects ได้แก่ข้อมูลที่เป็นตัวอักษร รูปภาพ เสียงและภาพเคลื่อนไหว จัดเก็บไว้ในแหล่งจัดเก้บข้อมูลซึ่งเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์หลักที่ใช้ในการจัดเก้บข้อมูล

      2. มีการบริหารจัดการในลักษณะขององค์กร เช่นเดียวกับการจัดการห้องสมุดโดยมีการคัดเลือก การจัดการ การจัดเก็บข้อมูลไว้ในฐานข้อมูล การเผยแพร่ข้อมูล และมีเครื่องมือช่วยค้นที่ให้ความสะดวกแก่ผู้ใช้

     3. มีการใช้เทคโนโลยีในการสร้างข้อมูล การจัดเก็บ การค้นหา การเผยแพร่ผ่านระบบเครือข่าย

     4. มีการบริการข้อมูลในลักษณะการใช้ข้อมูลร่วมกัน

     5. มีการแนะนำการใช้ข้อมูลแก่ผู้ใช้และการอ้างถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

     6. มีวัฏจักรของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล ได้แก่ การสร้างข้อมูลดิจิทัล (Creation) การเผยแพร่ข้อมูล (Dissemination) การใช้ข้อมูล (Use) และการอนุรักษ์ข้อมูล (Preservation)

  วัตถุประสงค์ของห้องสมุดดิจิทัล  

- เพื่อเผยแพร่ข้อมูลเนื้อหาเต็มรูป (Full text) ให้ผู้ใช้เข้าถึงได้เลย

- เพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรสิ่งพิมพ์วัสดุที่คงคุณค่าไว้แก่คนรุ่นหลัง

- ให้สามารถเข้าถึงข้อมูลได้โดยง่ายทั่วโลก

- เป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรหายากไว้ได้ และเผยแพร่แก่ผู้ใช้หลายคนได้พร้อมกันผ่านระบบเครือข่ายโดยที่ทรัพยากรนั้นไม่ชำรุด/เสียหาย

  การพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล 

     ความจำเป็นในการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีของสื่อที่ใช้ในการจัดเก็บข้อมูลและความต้องการของผู้ใช้ในการใช้ข้อมูลร่วมกันผ่านเครือข่ายที่จะได้รับความสะดวกและรวดเร็วในการเข้าถึง ข้อมูลที่ต้องการเป็นการอนุรักษ์ความรู้ และแหล่งความรู้ทางปัญญาเพื่อนประโยชน์ของการอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรม และประวัติศาสตร์หากห้องสมุดของไทยมีโครงการความร่วมมือในการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลมากขึ้นก็จะเป็นประโยชน์มากในทุกด้าน

บรรณานุกรม

น้ำทิพย์  วิภาวิน.  การบริหารห้องสมุดยุคใหม่.  กรุงเทพมหานคร : เอสอาร์ พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์, 2548. หน้า151-159.

About these ads

0 Responses to “ความหมาย”



  1. ให้ความเห็น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s


ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: